Showcase

Welcome

On this site I will try to give you a glimpse of my little private universe. If you want to see, hear or read more, you just have to ask.
I try not to offend any copyrights: everything on this site is either made by myself or by friends, or it is stuff that is too unknown to keep it for myself.

Frits Jonker

Nespresso

Published: 2017-03-22 14:46:45

Het wordt langzamerhand een beschamend project, die betekende verpakkingen. Ik bedoel, ik heb altijd een hekel gehad aan mensen die zich een leven lang herhalen en nu doe ik het zelf. En nog met veel plezier ook. Gelukkig zijn we niet verplicht consequent te zijn.

Overigens komen de postzegels uit het cadeau van Dirk Koorn.

permalink - 0 comments

Holy rail (2)

Published: 2017-03-21 12:40:37

Dit bouwpakket is ook een van mijn dierbare bezittingen:

Zoals de verpakking al verraadt, is er geen schaar en geen lijm nodig om deze trein in elkaar te zetten. En ook geen geduld of intelligentie. Ik schat dat een vijfjarige dit in dertig seconden voor elkaar krijgt.

Dit mini-bouwpakket is een deel van een serie, die gelukkig op de achterkant van de verpakking staat afgebeeld:

Net als gisteren: dit kleinood is niet te koop. Bieden heeft geen enkel zin.

permalink - 0 comments

Plakplastic

Published: 2017-03-19 20:04:27

Er staan naast mijn bureau twee rollen zelfklevende plakplastic met een houtmotief. Ik heb ze gekocht uit een mengeling van medelijden en hebzucht, en nu moeten die rollen gebruikt worden. Dat wordt nog wat.

permalink - 0 comments

Nespresso

Published: 2017-03-18 19:58:34

Zonder commentaar zijn hier weer een paar verpakkingen van Nespresso-cups waar ik mijn pennen op leeg teken:

permalink - 0 comments

Stabilo

Published: 2017-03-17 19:34:32

Onlangs kocht ik wat restanten uit een kantoorboekhandel. Onder andere drie doosjes met elk tien Stabilo-stiften. De kleurkeuze was beperkt, maar dat vind ik wel zo prettig. Dit zijn de kleuren die ik kocht:

U begrijpt dat u deze kleuren de komende tijd nog vaak zal terugzien.

permalink - 0 comments

Sjablonen

Published: 2017-03-16 16:21:31

Al een paar keer heb ik in dit blog iets geschreven over de geschiedenis van het trekken van lijnen. Het is niet echt mijn specialisme maar wel een onderwerp dat mij bezig houdt. Het idee dat het vijftig jaar geleden een vak was om een rechte lijn van een specifieke dikte te tekenen wordt naar mijn gevoel te makkelijk vergeten.
De uitvinding van de technische tekenpen veranderde het trekken van lijnen volledig, maar die uitvinding ging in etappes. Ik heb een kleine collectie voorlopers van de technische tekenen pen en eerste varianten. Daarover een andere keer. Ik wilde u vandaag een paar sjablonen laten zien die ook deel uit maken van dit verhaal:

Voor het trekken van een rechte lijn had men genoeg aan een lineaal en een technische tekenpen, maar elke andere lijn vormde een probleem. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn geweest die uit de losse hand een perfecte ovaal of ander vorm konden tekenen, maar de vraag was grote dan het aantal mensen die dit konden en het was tijdrovend en moeilijk. De oplossing was het sjabloon: een stukje plastic waarin alle denkbare vormen in alle denkbare formaten zijn uitgespaard. Een beetje tekenbureau had tientallen van dit soort sjabloons, soms wel honderden.
In de jaren tachtig had ik er zelf ook een paar, maar ze waren duur (meer dan tien gulden per stuk ) en ik vond het te ingewikkeld. Ik heb mezelf uiteindelijk aangeleerd om alles met de losse hand te doen. Maar ik vind de sjabloons mooi als object en als herinnering aan het vergeten ambacht van lijnen trekken, en vandaar dat ik ze verzamel.

Ik vermoed dat dit soort sjabloons niet of nauwelijks meer worden gebruikt. Ik denk zelfs dat jongere mensen niet eens weten wat het zijn. De computer heeft dit ambacht, het tekenen van mathematische vormen, volkomen weggevaagd. Maar mocht u ooit in een tijdschrift een technische tekening zien die is gemaakt voor het computertijdperk, bedenk dan dat de maker het waarschijnlijk deed met een sjabloon zoals de de paar die u hierboven ziet.

permalink - 1 comment

Nespresso

Published: 2017-03-15 15:59:54

Ik heb een paar pogingen gedaan om enkele cadeautjes die ik van Dirk Koorn kreeg in de verpakkingen te verwerken. Dat lukte niet echt goed, maar ik ben nog niet van plan op te geven.
Hier zijn wat recente Nespressocup-doosjes die op de stapel gaan voor de aankomende 1001 expo:

permalink - 0 comments

Karton

Published: 2017-03-14 15:56:58

Het is frustrerend om het verwerken van alle kartonnen verpakking uit ons huishouden niet bij te kunnen houden. Ik heb op het moment elke dag schilderwerk en dat hakt erin. Hier is wat er op mijn bureau lag:

permalink - 0 comments

Letterwerk (4)

Published: 2017-03-13 15:53:10

Hier zijn enkele foto’s die zijn gemaakt tijdens de workshops die ik vorige week tijden de stripdagen in Rijswijk gaf:

Het was mooi om mensen zo enthousiast aan tafels letters te zien tekenen, en het niveau was veel hoger dan ik van te voren had verwacht. Ik heb niets echt goed gefotografeerd, maar u krijgt hopelijk toch een indruk van wat er zoal gebeurde.

Ik heb nog een paar exemplaren over van de drie mini-zines met lettertips die ik speciaal voor deze gelegenheid heb gemaakt.

Mocht iemand belangstelling hebben, laat het me weten. Ze kosten een euro per stuk. Maar liever ruilen tegen iets uit uw werkkamer.

permalink - 3 comments

Zeepjes

Published: 2017-03-12 22:19:53

Als verzamelaar probeer ik me te beperken tot twee dimensionale dingen. Dat lukt niet altijd. Zo ben ik de gelukkige bezitter van een doos vol kleine zeepjes. Dat zijn hotelzeepjes en reclamezeepjes. Ik weet dat er mensen zijn die duizenden van dit soort zeepjes hebben en dat mijn verzameling dus weinig voorstelt. Maar toch, het is een genoegen om dit allemaal op tafel te kunnen leggen en er foto’s van te maken en die aan u te laten zien:

Ik denk dat ik de verpakkingen eraf ga halen en de zeepjes ga weggooien. Ruimte is schaars hier in huis.

permalink - 4 comments

Holy rail

Published: 2017-03-12 12:22:01

Ik houd van dingen die door de meeste mensen als waardeloos worden gezien. Dingen die niemand wil hebben, dingen die worden weggegooid, dingen die als lelijk of oninteressant worden beschouwd. Dit puzzeltje is me zeer dierbaar:

Het is niet groter dan een halve ansichtkaart, en het karton is dunner dan van een echte legpuzzel. Het idee dat zo’n mini-puzzel bestaat is bijna ontroerend. Zes stukjes, hoe zielig kan een legpuzzel zijn.
Het karton is aan twee kanten bedrukt, zodat je twee puzzels hebt:

Waarom er een trein op de ene kant staat en een stel pinguïns op de andere is een raadsel. Maar het hele ding is een raadsel. Werd dit verkocht? Of was het een reclame-product? Op de pinguïn-kant staat dat het “made in Japan” is,maar dit moet voor een Engelstalige markt zijn gemaakt, gezien het labeltje dat met een roestig nietje aan het plastic zakje zit waarin deze duo-puzzel zit verpakt.

Af en toe vragen mensen of ze mogen kopen waar ik over schrijf in dit blog. In dit geval heeft het een enkele zin om daarover te mailen.

permalink - 0 comments

Labeltjes

Published: 2017-03-11 22:01:02

Onlangs kocht ik een doos vol kartonnen labeltjes:

Of, nou, het waren eigenlijk twee dozen:

Het gaat om twee formaten labeltjes, en van elk formaat heb ik er een paar honderd:

De vraag die je nooit moet stellen als je de kans krijgt om zoiets te kopen, is “Wat moet ik ermee?”. Een paar honderd kartonnen labeltjes komen altijd een keer van pas.

permalink - 2 comments

Frobelen

Published: 2017-03-10 15:55:39

permalink - 1 comment

Frankfurther

Published: 2017-03-09 00:33:59

Ernest Utermark was een van de mensen die speciaal voor de prijsuitreiking van de P. Hans Frankfurther-prijs naar de Stripdagen Rijswijk waren gekomen. Hij zei dat hij me eigenlijk een alfabet gemaakt van Frankfurther-worstjes wilde geven, maar hij had geen tijd om het te maken. Ik vind het krijgen van een idee voor een cadeau misschien nog wel leuker dan het cadeau zelf.
Vanavond heb ik zelf een Frankfurther-alfabet gemaakt:

Het is gevaarlijk om dit soort dertien-in-een-dozijn dingen te maken. Voor je het weet, is dit het enige dat mensen van je werk zien. Maar goed, dan maar de man die het Frankfurther-alfabet heeft gemaakt.
Iets geheel anders: Ton de Ruijter stuurt me af en toe een vel papier waarop hij zijn penseel schoonmaakt:

Ik teken daar zwarte lijntjes in terwijl ik naar podcasts luister. Dit keer was het het fenomenale Dwalmacat, aflevering 678 :

permalink - 4 comments

Letters, prijzen, siliconenkit en katten

Published: 2017-03-08 20:57:38

Het afgelopen weekeinde kreeg ik tijdens de Stripdagen in Rijswijk de Hans Franfurther prijs voor mijn letterwerk. Om dat een feestelijk tintje te geven, heb ik twee workshops handletteren gegeven. Daar zag ik een beetje tegenop. Vorig jaar heb ik twee keer gastles gegeven op middelbare scholen en dat vond ik niet leuk. Dat ga ik ook nooit meer doen. Maar dit was heel anders: de mensen die hier meededen waren gemotiveerd, aandachtig en vriendelijk.
Het in ontvangst nemen van de prijs ging ook beter dan ik vreesde. Ik ken mezelf, ik kan hele domme zeggen als ik ergens een keer de kans krijg. Maar dat gebeurde niet. En dat lag onder andere aan de speech die Tamar Frankfurther (dochter van) gaf. Ik mocht hem overnemen van Tamar:
“Ook dit jaar heb ik mede namens mijn broer Guido weer de eer de P. Hans Frankfurtherprijs van bijzondere verdiensten te mogen uitreiken. Dit jaar gaat de prijs dé handletteraar van beeldverhalen, die al bijna 35 jaar prachtige harmonieuze – en dus onopvallende – kunstwerkjes aflevert.
De reden waarom mijn vader P. Hans indertijd het Stripschap oprichtte, was omdat hij bezorgd was dat dit cultureel erfgoed anders verloren zou gaan. P. Hans realiseerde zich hoe bijzonder deze kunstvorm was. Het samenspel tussen beelden en letters heeft hem altijd bezig gehouden. Voor hem stond dan ook vast dat de strip een passende plaats in de Nederlandse maatschappij moest veroveren en erkenning móest krijgen. En zo werd het Stripschap geboren…
P. Hans was bij uitstek iemand met oog voor detail. Mensen die hem gekend hebben, weten dat hij graag zelf affiches maakte voor een of andere actie waar hij bij betrokken was. Het ging hem dan vooral om de belettering. Bij ons thuis ging dat met van die doordruklettervellen.
De winnaar van de P. Hans Frankfurtherprijs, Frits Jonker, heeft die doordrukvellen niet nodig. Hij maakt zélf prachtige letters en tekens. Hij heeft een feilloos gevoel voor wat ‘goed’ voelt. Hoeveel wit tot de balloonrand? Hoe tekst te verdelen in de beschikbare ruimte? Welke letterdikte? Liever geen woorden afbreken… Hij koestert het oude ambacht en maakt meesterwerkjes, maar dan wel met de hánd. Hij houdt meer van charme, dan van perfectie en geeft aan dat letteren geen kunst is, maar een ambacht. Zolang het maar met liefde en aandacht is gedaan. “Een goede lettering zie je niet; die valt niet op” is één van Frits’ motto’s. Dat is ook meteen een beetje het lastige aan zijn vak. Als je het zo goed doet als hij, dan merk je zijn werk niet eens op. Er is sprake van een natuurlijke harmonie tussen tekening en tekst. Als die volledig in balans zijn, laat je je meevoeren in het verhaal en neem je de teksten onbewust in je op.
In de hoogtijdagen – van de jaren zeventig tot de eeuwwisseling – was Frits waarschijnlijk één van de weinigen, zo niet de enige, die van het stripmaken kon leven. Oké, het was geen vetpot, maar het lukte wel. Hele dagen was hij aan het letteren van ’s morgens tot in de avond. “Heerlijk! Ondertussen naar muziek luisteren en cassettebandjes samenstellen.”
Al die jaren was Frits fulltime aan het letteren en nóóit kreeg hij de aandacht die hij de laatste vijf jaar krijgt. Nu veel stripalbums jammer genoeg met de computer worden geletterd, en hij als huisschilder naast het letteren werkt, begint zijn werk blijkbaar meer op te vallen. Vroeger interesseerde het niemand wie de letteraar was en werd zijn naam niet eens vermeld in een album. De toekenning van onze Verdiensteprijs past hier volledig bij. We doen blijkbaar goed mee in die trend!
Bij veel albums is de lettering ronduit lelijk en slordig. Machines zijn zielloos. Het voelt nu eenmaal niet goed wanneer er tussen alle letters evenveel ruimte zit. Dat is niet natuurlijk. Dat voel je onbewust. Er is geen aandacht meer voor het totaalbeeld, de balans is zoek. “Geldgebrek wordt dan als excuus genoemd, maar dat is geen reden”, is Frits’ uitgesproken mening. En het verschil tussen handwerk en de computer is écht groot. Het bewijs daarvoor ziet u hier achter mij. Frits geeft zo zelf nog even een toelichting!
Frits houdt van monomaan werk. Dat kwam bijvoorbeeld goed uit toen hij ontdekte dat bij een strip een keer per ongeluk vier balloons niet geletterd waren. Hij heeft toen twee dagen lang die balloons in alle 500 albums stuk voor stuk geletterd. En dat vond hij leuk om te doen. Nummer 500 was net zo netjes als nummer één.
Of toen hij een Kuifje-album in het Russisch letterde: “Ik had echt geen idee wat er stond en welke letters het waren… Maar voor mij was het ambachtelijk werk. Ik leerde in een paar dagen de symbolen en letters aan en schreef toen zo maar in cyrillisch schrift…”
Tegenwoordig wordt Frits vrijwel niet meer gevraagd om hele albums te letteren. Meestal wordt hij alleen nog gevraagd voor die “lastige balloons”, zoals hij zelf zegt: “met van die vette uitroepen en de verbeelding van geluidseffecten en emoties. En in vertaalde strips maak ik de namen van winkels, krantenkoppen en naambordjes.”
Frits is niet alleen uitgegroeid tot een eersteklas vakman, maar hij is ook geliefd binnen de Nederlandse stripwereld. Als geen ander zoekt hij de grenzen van zijn vakgebied op. Creatieve uitingen en zelfgemaakte alfabetten; alles kan. Hij houdt van het stripverhaal, is goed benaderbaar en denkt mee met het eindproduct.
Maar Frits heeft méér verdiensten op stripgebied. Eind jaren tachtig was hij één van de drijvende krachten van de Nederlandse uitgave van het stripmaandblad voor volwassenen Wordt Vervolgd. Hier maakte hij zich niet alleen hard voor het letteren, maar deed hij ook de vormgeving én was hij redacteur. Dat resulteerde in eigen scenario’s en columns.
Een vaste groep tekenaars en uitgevers doet nog een beroep op ‘misschien wel’ de laatste en enige handletteraar van Nederland. Want wat zouden een blad als Zone 5300 en uitgeverijen als Xtra en Scratch Books zijn zónder de lettering van Frits? Om maar te zwijgen over strips als Claire, Willems Wereld, In the Pines en de winnaar van de Stripschapspenning van vorig jaar: De Aanslag. Allemaal recent werk van deze bijzondere ambachtsman.
Tegenwoordig lijkt handletteren weer ‘in’ te raken. Vintage is natuurlijk hélemaal van deze tijd! Wie weet dat de toekenning van deze prijs daarbij nog een steuntje in de rug kan zijn!”

Vandaag moest ik ergens schilderen en in het huis zat overal siliconenkit op het houtwerk. Dat betekent dat de verf niet hecht. Wat je ook doet, het wordt nooit meer helemaal mooi. Ik heb geen seconde aan deze tekst van Tamar gedacht. Ik denk ook niet dat het had geholpen. Het leven gaat gewoon verder en in het verleden behaalde resultaten zijn geen garantie voor het heden.
Vanavond heb ik twee verpakkingen van chocoladerepen volgetekend met katten:

Ik vind het tekenen van katten lastig. Als ik eerst zou schetsen zou het me wel lukken maar ik wil niet meer schetsen, ik teken liever spontaan, ook als is het resultaat dan minder goed.

permalink - 1 comment