Showcase

1. Het dilemma

Thursday, 30 November 2006

Laat ik me eerst voorstellen: ik ben geboren in 1959, een vader van twee kinderen (11 en 6) en een gepassioneerd liefhebber van muziek en ideeën. Met de jaren vallen die twee passies steeds beter samen: ik luister vooral naar muziek van mensen die bewust een idee uitdragen en ik denk grote delen van de dag over muziek. Het idee voor deze rubriek is geboren uit het dilemma dat ik in toenemende mate bespeur, allereerst bij mezelf maar ook bij vele anderen: hoe maak ik optimaal gebruik van de digitale mogelijkheden die de samenleving mij biedt zonder dat ik mijn eigen en andermans principes geweld aandoe? Met mijn vrienden, en vooral ook met mijn zoon, voer ik regelmatig gesprekken over dit dilemma en ik kom er niet uit.
Ik laat mij door niets of niemand iets verbieden. Als ik iets echt graag wil dan doe ik dat, desnoods zonder het aan iedereen te vertellen. Als ik op de snelweg wil keren, iemand wil doodschoppen omdat zijn kop me niet aanstaat of als ik harddrugs wil gebruiken, dan doe ik dat. Wat deze rubriek betreft is het jammer dat ik al die dingen helemaal niet wil, want ik ga grotendeels een standpunt verdedigen dat ik zelf niet inneem.
Uit alle gesprekken die met vrienden en kennissen over mijn dilemma heb gevoerd, is mij gebleken dat iedereen op één of andere manier wel eens dingen doet waarvan hij eigenlijk vindt dat ze niet kunnen: gekopieerde CD´s van anderen aannemen, CD´s voor anderen kopiëren, gratis beschermde muziek downloaden, platen draaien op feesten, podcasts maken met beschermde muziek,enzovoort. De grens ligt voor iedereen ergens anders, maar last van een dubbele moraal hebben we allemaal. Ik denk dat ik hier zelf nog wel een tijdje mee had kunnen leven, ware het niet dat ik mijn kinderen naar eer en geweten wil opvoeden. Ik wil de ideeën die ik hen probeer bij te brengen zelf waarmaken, en dat blijkt in toenemende mate erg lastig.
De discussies met mijn zoon kwamen in een stroomversnelling toen hij (waarschijnlijk terecht) beweerde dat hij de enige in de klas was die geen gebruik mocht maken van een fileshare-programma, waarmee hij gratis beschermde muziek kan downloaden. Door hem dat te verbieden, verplichtte ik hem in feite het uitoefenen zijn grote liefde (luisteren naar muziek!) te beperken tot wat hij zich van zijn zakgeld kan veroorloven. Hij krijgt 1 euro 50 per week en u mag zelf uitrekenen hoeveel CD´s je daar van kunt kopen. En een kind van 11 heeft meerdere hobbies, zoals u zich vast nog wel kunt herinneren. Natuurlijk, die 1 euro 50 is een fractie van het geld dat de jongen uitgeeft; zijn ouders en andere familie doen hun best om hem alles te geven wat hij echt wil, maar die CD´s zijn een probleem: ik kan hem niet alle CD`s geven die hij zou willen hebben. Maar ik wil ook niet dat hij ze gratis download.
Na lang praten, zijn we tot een voorlopige overeenkomst gekomen: als hij zijn liefde voor muziek bewijst door een substantieel deel van zijn zakgeld aan CD´s uit te geven, mag hij per week twee á drie nummers downloaden. Het beste argument om dit toe te staan heb ik notabene zelf bedacht: een kind moet zich onbeperkt kunnen oriënteren om zijn eigen smaak te kunnen ontwikkelen. Bovendien: iemand iets verbieden wat hij graag wil, heeft nog nooit gewerkt en dat ga ik mijn eigen kinderen niet aandoen. Maar het vreet aan me: ik weet niet wat goed of fout is en ik kan het mijn kinderen dus ook niet vertellen. Dat ligt niet alleen aan mij: het is een probleem van de hele samenleving.
Ik beschouw mezelf als een goed en oprecht mens en ik wil me niet schuldig voelen over mijn gedrag ten aanzien van copyright. Ik wil ook dat anderen dat niet doen. Maar ik wil ook niet dat iedereen zich gedachteloos de producten van anderen toeeigent. Wat is wijsheid in dit dilemma? Daar wil ik in deze rubriek proberen achter te komen.