Showcase

4. Mash ups

Thursday, 30 November 2006

Een MashUp is een mix van twee of meer bestaande liedjes, die door allerlei technische en creatieve truukjes klinkt als een nieuw nummer. Het is voor een deel een muzikale sport: veel MashUps zijn alleen leuk omdat je de originele liedjes herkent en omdat de manier waarop ze gemengd zijn de luisteraar op het verkeerde been zetten. De mensen die MashUps maken doen dat met de officiële releases; op een computer kan een nummer eindeloos gedemonteerd en bewerkt worden. Sommige nummers lenen zich hiervoor beter dan andere, maar het is natuurlijk de kunst om iets te doen met liedjes waarvan het onmogelijk lijkt om ze te kunnen mengen. Eén van mijn all time favourites is een MashUp van Mark Vidler, die opereert onder de naam *Go Home Productions. Hij mixte *Marvin Gaye*´s “Let´s get it on” en *10CC*´s “I´m not in Love” tot een duet, dat naar mijn idee nog mooier is dan de originele liedjes.
Het genre is rond 1995 bekend geworden ( en volgens sommigen zelfs uitgevonden ) door de Belgische broers DeWaale. Als ze op tournee gingen met hun band Soulwax, deejayden ze in de overgebleven tijd onder de naam Two Many DJ´s in clubs en het hoogtepunt van de avond (in ieder geval voor de broers) was het door elkaar draaien van twee singels die totaal niets met elkaar te maken hebben. Sinatra met Prince, Mozart met The Sex Pistols, met een beetje draaien aan de juiste knoppen bleek alles mengbaar. En sommige liedjes bleken zó goed te werken als ze door elkaar werden gedraaid, dat steeds meer mensen op zoek gingen naar de beste (en vooral onwaarschijnlijkste) combinaties. Op een gegeven moment begonnen mensen de computer te gebruiken om tot een beter resultaat te komen en toen was het hek van de dam: tegenwoordig zijn er honderden mensen die meerdere MashUps hebben gemaakt en met een beetje zoeken zijn er op het Internet moeiteloos duizend MashUps te vinden. Ze worden overal ter wereld gedraaid in clubs en MTV heeft er zelfs een aparte rubriek voor bedacht.
Hoewel zelfs hierover anders wordt gedacht door en aantal mensen, lijkt het maken van een MashUp mij geen schending van de copyrightregels. En als dat wel zo mocht zijn, dan lijken me die regels aan verandering toe. De software om een MashUp te maken zit standaard op elke computer die je koopt en bovendien vind ik dat iedereen het recht heeft om thuis te doen wat zij of hij wil, zolang er maar niemand last van heeft. Maar mensen die MashUps maken, draaien ze in clubs en op feesten, ze wisselen ze onderling uit, zetten ze op sites voor liefhebbers zoals ik, en een enkele keer worden er zelfs CD´s van gemaakt die onder de toonbank van gespecialiseerde winkels worden verkocht. Het is duidelijk dat hier een twilight-zone bestaat die heel moeilijk valt te reguleren. De grote vraag is waar wie wanneer last heeft van dit verschijnsel. Uiteraard: zodra iemand geld verdient aan een MashUp moet er een vergoeding worden betaald aan de artiesten wiens werk is gebruikt. Maar in de MashUp-scene is geld niet echt een issue: de opnames worden gratis aangeboden via het internet. Worden er minder CD´s verkocht omdat er MashUps circuleren? Is het reeël om een fenomeen dat zoveel mensen gelukkig maakt te verbieden? Bestaat er iets als recht op creativiteit? Ik ben een enorme liefhebber van dit genre. Het idee dat het maken en beluisteren van deze muziek ongeoorloofd wordt gevonden door sommige mensen vind ik vervelend en het geeft aan hoe groot de kloof is die er gaapt tussen de partijen die zich aan weerszijden van het copyright touw trekken.