Showcase

8. De lange weg

Thursday, 30 November 2006

Eén van de vaders van de kinderen in het voetbalelftal van mijn zoon weet een hoop van het Internet. Dat maakt de zaterdagochtenden extra aantrekkelijk, omdat hij allerlei vragen kan beantwoorden waar ik als leek geen antwoord op weet te vinden. Het Internet en alle technologie die mogelijk maakt dat het werkt, is vreemd genoeg voor de meeste gebruikers zo vanzelfsprekend dat ze zich er weinig of geen gedachten over maken. Ik wel. En ook al mis ik de kennis en intelligentie om het echt helemaal te begrijpen, hoe meer ik er van weet, hoe meer ik begin te geloven dat de hele discussie over het copyright-dilemma zinloos is zonder dat alle partijen op z´n minst weten wat ík weet van de digitale aardverschuiving die plaatsvindt. Ik bedoel, het proberen te verbieden van peer-to-peer-programma´s als Limewire en Napster is verspilde moeite als je weet wat voor andere technologie er al bestaat, op dit moment ontwikkeld wordt of binnenkort nog bedacht gaat worden. Wie denkt dat de huidige situatie een probleem is dat in de hand moet worden gehouden, kan z´n borst nat maken: het hele Internet staat nog maar in z´n kinderschoenen.
Afgelopen zaterdag werd me uitgelegd wat Bit Torrent is. Ik begrijp het maar een klein beetje, maar dat kleine beetje zal ik proberen te vertellen. Bit Torrent is software die bedacht is door “Bram Cohen:”www.bittorrent.com/ -. Als er informatie over het Internet wordt verstuurd, gaat dat in kleine pakketjes nullen en enen. Die pakketjes krijgen een code mee zodat ze weten waar ze heen moeten en hoe ze zich met de bijbehorende pakketjes weer moeten verenigen tot het originele bestand. Zeker geluid of bewegend beeld, reist in een duizelingwekkend aantal kleine pakketjes heen en weer over het Internet. Tot voor kort ging dat altijd uitsluitend van de ene computer naar de andere. Het nadeel daarvan is dat de snelheid afhangt van de bandbreedte waarover die pakketjes reizen. Als er ergens op het traject een zwakke schakel zit, is dat automatisch de snelheidslimiet, hoe snel de andere schakels op het traject de pakketjes ook kunnen doorsturen. Bram Cohen bedacht een programma dat van een bestand dat iemand wil downloaden alle afzonderlijke pakketjes overal vandaan haalt waar het ze maar kan vinden. Anders gezegd: de informatie gaat niet langer slechts van één computer naar een andere, maar als de gewenste pakketjes informatie ergens op het Internet circuleren, worden die door Bit Torrent opgespoord en gebruikt. Het programma maakt bovendien van elk pakketje dat het download een kopietje dat weer naar het Internet wordt ge-upload, zodat de informatie voor anderen weer beter en sneller beschikbaar is. Denk aan een potje kwartetten met een heleboel spelers, waarbij elke speler precies weet weke kaarten de andere spelers hebben. Spelers mogen tegelijkertijd de andere spelers bevragen naar ontbrekende kaarten. Het versturen van een “kaart” (lees: pakketje nullen/enen) betekent echter niet dat de speler de kaart moet opgeven. Hij maakt gewoon een identieke kopie van de kaart (en digitale kopieën zijn identiek aan de originelen) en verstuurt deze via het Net naar alle spelers die daarom vragen. Heeft een speler een kwartet compleet dan is de film, de muziekcollectie, het softwareprogramma of een ander digitaal document compleet en klaar voor gebruik. En voor alle duidelijkheid: dit is geen science fiction, deze software bestaat al en is gratis verkrijgbaar.
Vergeleken met dit soort technologie (en dit is slechts één voorbeeld, er is en komt nog veel meer) zijn de bekendere programma´s waarmee mensen op dit moment muziek en films uitwisselen kinderspel. Het is naar mijn idee verspilling van tijd, geld en moeite om te proberen die programma´s te verbieden, omdat het slechts fases zijn van een ontwikkeling die al sinds mensenheugenis aan de gang is en die nog lang niet ten einde is.
De mens is geobsedeerd met het vastleggen en reproduceren van de wereld waarin hij leeft. Aanvankelijk alleen de wereld om hem heen, maar gaandeweg ook steeds meer zijn binnenwereld, de wereld van de verbeelding. Het alfabet, de boekdrukkunst, fotografie, geluidsreproductie, film, de computer en het Internet zijn in wezen chronologische stappen op één en dezelfde weg, die we met zijn allen afleggen. En die weg heeft een doel: we willen alles kunnen vastleggen en op elk moment volledig kunnen reproduceren. Met name door de computer en het Internet, die van allerlei producten (boeken, muziek, films) informatie hebben gemaakt, die los bestaat van een tastbare drager, is dit doel heel dichtbij gekomen. En het ziet er niet naar uit dat mensen bereid zijn om zich de vervulling van een eeuwenlange droom te ontzeggen op basis van regels die zijn bedacht in de tijd dat informatie nog synoniem was met de drager. Anders gezegd: als je wilt dat mensen betalen voor de informatie, die de technologische ontwikkeling in steeds sneller tempo voor steeds meer mensen steeds makkelijker toegankelijk maakt, zul je dat anders moeten regelen dan dit tot voor kort werd gedaan. Het idee dat informatie persoonlijk bezit is, is in strijd met de hele ontwikkeling van informatiereproductie, die juist alle informatie voor iedereen beschikbaar maakt. De vraag is of mensen gevoelig zijn voor het feit dat we alle informatie te danken hebben aan individuen en of mensen die individuen daarvoor willen betalen. Ik denk van wel, maar alleen op basis van vrijwilligheid.
In de hele discussie over het copyright-dilemma vallen sommige woorden naar mijn idee te vaak (illegaal, wetten, verbieden, diefstal, inkomstenderving, enz) en andere te weinig (respect, waardering, goede wil, dankbaarheid). Ik wil gráág de mensen betalen wiens boeken, muziek en films ik met plezier consumeer, en ik denk dat de meeste mensen er net zo over denken. De kunst is om te regelen dat dit mogelijk wordt op een manier die de technologische ontwikkelingen niet als een bedreiging ziet maar als het doel van de hele mensheid.